DINGpetear Onderwijs praat over haalbaarheid Taalplan Fries

04/02/2019

DINGtiid, het orgaan voor het Fries, organiseerde op 10 januari 2019 in Leeuwarden een DINGpetear over het onderwijs. De directe aanleiding was de presentatie van het ‘Rapport Taalplan Frysk. Inventarisatie naar de stand van zaken m.b.t het (vak) Fries in het primair en voortgezet onderwijs’ in september 2018.

Rapport Taalplan Frysk

Doel van ons DINGpetear Onderwijs was om het veld te laten reageren op het Rapport Taalplan Frysk, en die reacties in een breed vermidden van onderwijsprofessionals te bespreken. De insteek daarvan was om nu, in de eerste fase, het uitvoerende team van Rapport Taalplan Frysk input te geven om zo bij te sturen op zaken waar dat volgens het veld nodig is. Het DINGpetear moest de implementatie van het Rapport Taalplan Frysk helpen en daarmee, op termijn, het Friese onderwijs.

Ruim 50 deelnemers  – waaronder vertegenwoordigers van zo goed als alle onderwijslagen, ondersteunende organisaties en overheden – waren aanwezig bij het DINGpetear. Zij werden na een inleiding van DINGtiid-bestuurder Freddy Weima verdeeld over drie discussiegroepen (Haalbaarheid, Wettelijke positie en Onderwijsondersteuning).

Discussiegroep Haalbaarheid

Gedeputeerde Sietske Poepjes vertelt uit naam van haar groep welke punten aan bod kwamen.

  • Constatering dat het Taalplan Frysk echt heeft geholpen om het thema Fries in het onderwijs in een meertalige context hoog op de agenda te krijgen, ook bij schoolbesturen. De aanwezig schoolbestuurder zien dat zij daar een rol in kunnen pakken en zijn ook bereid om daar met collega-bestuurders over in gesprek te gaan.
  • Een ander belangrijk punt is dat er niet persé over vier jaar precies dezelfde methode moet worden gebruikt als nu, als de actualiteit verder is. Natuurlijk ook omdat, als het goed is, tegen die tijd het nieuwe curriculum op gang is gekomen.
  • Taalplan Frysk is een mooie inventarisatie van de hedendaagse situatie, maar niet een document dat een pad uitstippelt hoe je bij profiel A komt.
  • Provincie Fryslân moet met schoolbesturen praten over wat profiel A wel én niet is. Het blijkt dat daar veel verwarring over bestaat. Profiel A is de ambitie die kan worden gehaald. De provincie pakt dat actiepunt op.
  • Scholen in Fryslân verschillen behoorlijk. Daarom is het belangrijk om op concreet niveau met schoolbesturen te praten. Kijken naar wat er kan worden gedaan, en maak Fries ook vooral FUN.

Discussiegroep Wettelijke positie

Discussieleider Lysbeth Jongbloed somt op wat haar groepje opvalt aan het Taalplan Frysk en het onderwijs in het algemeen.

  • Opvallend is dat de kwaliteit van het Fries in het onderwijs afhankelijk is van de mensen in het schoolteam. Provincie Fryslân wil echter stimuleren en niet straffen. Hoe krijg je spelers in het onderwijs zover dat die worden gestimuleerd om het Fries serieus op te pakken?
  • Het zou goed zijn om tussenstappen te formuleren, hoe scholen op profiel A komen. In twaalf jaar van de vloer op zolder is niet haalbaar, daarom opdelen.
  • Het zou ook goed zijn om scholen te belonen als ze groeien/opklimmen in profiel.
  • Het zou goed zijn om van leerkrachten te eisen dat ze het Fries beheersen.
  • Inzetten op de economische waarde van het Fries, om het vak en de taal hogere status te geven.
  • GRIP invoeren. Als je de beheersing van het Fries toetst, kun je ook de progressie inzichtelijk maken.

Discussiegroep Onderwijsondersteuning

Discussieleider Tjallien Kalsbeek vertelt wat haar discussiegroep aan de orde heeft gebracht.

  • Hoe komen we nu van Taalplan naar beleidsplan? Belangrijk om hiermee docenten concrete handvatten te geven.
  • Schoolbesturen hebben een grote rol, als die onderstrepen dat Fries/meertaligheid belangrijk is, dan wordt dat ook door docenten zo beleefd. Als je begrijpt waarom het belangrijk is, dan wil iedereen wel -> maar na al die jaren is dit nog altijd een punt van aandacht (het moet in verschillende groepen nog altijd landen).
  • Is ambitie alleen genoeg om de doelstelling (profiel A) te halen? Wettelijke verplichting en controle op naleving is ook heel belangrijk.
  • Er is regie nodig op samenwerking van organisaties. Er wordt al wel met elkaar gepraat, maar toch is dat nog niet voldoende.

Plenaire afsluiting: adviestraject DINGtiid over Onderwijs

DINGtiid-bestuurder Freddy Weima bedankt iedereen voor hun inbreng en is ervan overtuigd dat de vragen, kritiek en opmerkingen van grote waarde zijn voor het team Rapport Taalplan Frysk.

Voor DINGtiid betekent het DINGpetear Onderwijs een overgang naar een nieuwe fase in ons adviestraject betreffende het Fries in het onderwijs. In januari 2017 is het onderwijsadvies ‘Meertaligheid als kwaliteit en doel’ verschenen, in 2018 is geadviseerd over de BFTK, met hierin veel aandacht voor het hoofdstuk onderwijs. Nu, na het DINGpetear Onderwijs over het Rapport Taalplan Frysk van januari 2019, zal DINGtiid zich in 2019 en 2020 buigen over de vraag hoe de kennisinfrastructuur rondom het Fries – met hierin ook de schil van onderwijsondersteunende organisaties van het Fries onderwijs – kunnen worden versterkt.