(Fotocredits: Wy binne mbû – Tryntsje Nauta)
Aansluitend is verdiepend onderzoek gedaan, waarvan de resultaten nu worden gepresenteerd. Mbo als missende schakel in doorgaande leerlijn In Fryslân is bij veel professionals in praktische beroepen in het midden- en kleinbedrijf het Fries veelal de voertaal, zowel met klanten en zakelijke relaties als onder collega’s. Iedereen heeft dus behoefte aan Fries verstaan en praten. Dat maakt het belang van een goede positie voor het Fries op het mbo ook zo groot. In de doorgaande leerlijn Fries van het voorschools onderwijs tot aan de universiteit is het mbo tot nu toe de ontbrekende schakel. Dat voor juist het mbo nog geen passend beleid is, mag vreemd genoemd worden: immers, het grootste deel van de Friese jeugd kiest na het voortgezet onderwijs voor een opleiding op het mbo.
Het afgelopen decennium zijn vele goede initiatieven ontstaan: een samenwerkingsverband van alle relevante actoren in het veld om de positie van het Fries op het mbo te versterken, een keuzedeel Fries in de beroepspraktijk op verschillende niveaus, het oprichten van een practoraat en een samenwerkingstraject tussen Firda en NHL Stenden om docenten Fries op te leiden speciaal voor het mbo. Ook bij het Rijk, de provincie en de mbo-opleidingen is de laatste jaren het besef doorgedrongen dat het Fries als vak en voertaal aandacht verdient.
Aanvullende aanbevelingen
In aanvulling op de aanbevelingen uit het eerste advies, komt DINGtiid nu met de volgende verdiepende aanbevelingen:
DINGtiid-bestuurder Alex Riemersma is ervan overtuigd dat het Rijk met dit adviesrapport concrete aanbevelingen krijgt om het Fries op het mbo te borgen en verder vorm te geven. “Het Fries als omgangstaal in de beroepspraktijk kan een goede schakel vormen tussen bedrijfsleven en het mbo – juist daarom is er behoefte aan wettelijke borging van het Fries in de mbo-instellingen.”
Advysrapport ‘Oan it wurk mei it Frysk’ (july 2025)
Adviesrapport ‘Aan het werk met het Fries’ (juli 2025)
In het middelbaar beroepsonderwijs is behoefte aan een stevigere verankering van de Friese taal. Er zijn genoeg mogelijkheden om dat te regelen. Dat blijkt uit het nieuwste adviesrapport van DINGtiid. Op donderdag 10 juli hebben Harry van der Molen (Firda) en Harry Bevers (VVD) het advies ‘Aan het werk met het Fries: adviesrapport over de positie en de versterking van het Fries in het middelbaar beroepsonderwijs’ aangeboden gekregen door bestuurder Alex Riemersma van DINGtiid.
Aanleiding adviesrapport
In 2022 werd de motie van Van der Molen en Bevers (destijds beiden Tweede Kamerlid) om onderzoek te doen naar het Fries in het mbo unaniem aangenomen. In samenwerking met het samenwerkingsverband Wy binne mbû (Wij zijn mbo) heeft DINGtiid in 2023 een richtinggevende adviesbrief aangeboden aan BZK en OCW met daarin onder andere de aanbeveling om zo snel mogelijk een practoraat Fries en meertaligheid voor het mbo in te stellen. Dat advies is inmiddels uitgevoerd met de aanstelling van dr. Lysbeth Jongbloed-Faber als practor “Friese taal en geletterdheid in een meertalige context” met ingang van 1 mei.
(Fotocredits: Wy binne mbû – Tryntsje Nauta)
Aansluitend is verdiepend onderzoek gedaan, waarvan de resultaten nu worden gepresenteerd. Mbo als missende schakel in doorgaande leerlijn In Fryslân is bij veel professionals in praktische beroepen in het midden- en kleinbedrijf het Fries veelal de voertaal, zowel met klanten en zakelijke relaties als onder collega’s. Iedereen heeft dus behoefte aan Fries verstaan en praten. Dat maakt het belang van een goede positie voor het Fries op het mbo ook zo groot. In de doorgaande leerlijn Fries van het voorschools onderwijs tot aan de universiteit is het mbo tot nu toe de ontbrekende schakel. Dat voor juist het mbo nog geen passend beleid is, mag vreemd genoemd worden: immers, het grootste deel van de Friese jeugd kiest na het voortgezet onderwijs voor een opleiding op het mbo.
Het afgelopen decennium zijn vele goede initiatieven ontstaan: een samenwerkingsverband van alle relevante actoren in het veld om de positie van het Fries op het mbo te versterken, een keuzedeel Fries in de beroepspraktijk op verschillende niveaus, het oprichten van een practoraat en een samenwerkingstraject tussen Firda en NHL Stenden om docenten Fries op te leiden speciaal voor het mbo. Ook bij het Rijk, de provincie en de mbo-opleidingen is de laatste jaren het besef doorgedrongen dat het Fries als vak en voertaal aandacht verdient.
Aanvullende aanbevelingen
In aanvulling op de aanbevelingen uit het eerste advies, komt DINGtiid nu met de volgende verdiepende aanbevelingen:
DINGtiid-bestuurder Alex Riemersma is ervan overtuigd dat het Rijk met dit adviesrapport concrete aanbevelingen krijgt om het Fries op het mbo te borgen en verder vorm te geven. “Het Fries als omgangstaal in de beroepspraktijk kan een goede schakel vormen tussen bedrijfsleven en het mbo – juist daarom is er behoefte aan wettelijke borging van het Fries in de mbo-instellingen.”
Advysrapport ‘Oan it wurk mei it Frysk’ (july 2025)
Adviesrapport ‘Aan het werk met het Fries’ (juli 2025)