(Foto: Shutterstock)
" />
In libbene literatuer is essinsjeel foar de fitaliteit fan de Fryske taal en kultuer. Dat stelle it Ryk en de Provinsje Fryslân yn de Bestjoersôfspraak Fryske Taal en Kultuer (BFTK). Sy stribje dêrom nei in ryk literêr oanbod yn de Fryske taal. “De kommende jierren stimulearje Ryk en Provinsje fia ferskate regelingen, it Nederlands Letterenfonds, ynstellings en projekten de ûntwikkeling fan nije literatuer, likegoed yn boekfoarm as yn digitale en sprutsen foarmen, en it breed beskikber meitsjen fan dy nije produksjes yn de mienskip.”
De Provinsje Fryslân wol it belied op it mêd fan de Frysktalige literatuer graach trochûntwikkelje en sa nedich de subsydzjeregelingen oanpasse om goed by it fjild oan te sluten. De Provinsje hat dêrom yn de mande mei it Letterefûns op 1 july 2025 in advysfersyk dellein by DINGtiid, it wetlik advysorgaan foar de Fryske taal. Dêryn wurdt frege om, op basis fan petearen mei it fjild, te advisearjen oangeande trije kwestjes:
Yn ûndersteande gearfetting gean wy yn fûgelflecht troch ús oanpak fan it advys, ús wichtichste befiningen en oplossingsrjochtingen hinne. (Yn de bylage -sjoch ûnderoan- is de folsleine advysbrief oan Provinsje en it Nederlands Letterenfonds te lêzen).
Dit advystrajekt wurdt yn twa parten opdield. Yn dizze brief geane wy yn op de earste twa advysfragen. Op basis fan buro- en fjildûndersyk sjogge wy dat de Provinsje en it Letterefûns in soad yn it wurk stelle om mei in ferskaat oan literêre subsydzjeregelingen in ryk en kwalitatyf heechweardich literêr oanbod yn de Fryske taal nei te stribjen. Dêrneist wurdt mei boekjiersubsydzjes oan Fryske organisaasjes, projektsubsydzjes en ynsidintele subsydzjes in flinke ympuls jûn om it literêr oanbod te fergrutsjen en de kwaliteit dêrfan te ferheegjen. Yn it fjild wurdt it ferlet field om de subsydzjeregelingen te ferbreedzjen en út te wreidzjen, en dêrby ek de kwaliteit fan it literêr oanbod te ferheegjen.
Gearfetsjend kin as antwurd op de earste fraach steld wurde dat de literêre subsydzjeregelingen foar in grut part oanslute op it ferlet fan en de ûntwikkelingen yn it fjild; der binne lykwols hiaten yn de regelingen dêr’t mei oanpassingen en oanfollingen wol yn foarsjoen wurde kin. Der is ferlet fan:
As antwurd op de twadde fraach is ús befining dat de regelingen yn it algemien goed op inoar oanslute, mar dat der wol ferskillen binne yn wurkwize en yn opfetting oer wat Frysktalige literatuer bewurkmasterje moatte soe.
Yn dit advys jouwe wy dêrom in oantal konkrete oplossingsrjochtingen oangeande it ferbreedzjen en útwreidzjen fan subsydzjeregelingen. De oplossingsrjochtingen kinne mooglik ek bydrage oan it kreëarjen fan mear draachflak foar it belied en it ferheegjen fan it gebrûk fan de regelingen. Wy riede de Provinsje en it Letterefûns dêrby ek oan om yn gearspraak en gearwurking mei-inoar te besjen hoe’t de besteande regelingen foar Frysktalige literêre subsydzjes oars ynrjochte wurde moatte soene wat it ûnderwerp kwaliteitshifking en betingsten oanbelanget. Der soenen brêgen slein wurde kinne troch:
Nei de simmer set DINGtiid mei it ferdjipjende ûndersyk útein en dat foltôgje wy yn de twadde perioade fan it Wurkprogramma 2026/2027. Fansels bliuwe wy dêrby yn nau kontakt mei sawol it Fryske literêre fjild as mei oanbelangjende amtners, en sille wy tuskentroch oer ús fuortgong rapportearje. Mochten jo foar dy tiid fragen hawwe oangeande dizze brief of ús oankommende trajekt, dan binne wy fansels altyd ree om dy te beäntwurdzjen.
(Foto: Shutterstock)